Shloka 7
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
कालरात्रिमिवोदग्रां शस्त्रकारेण गोपिताम् / अधुनीत भटः कश्चिदतिधौतां कृपाणिकाम्
Transliteration
kālarātrimivodagrāṃ śastrakāreṇa gopitām / adhunīta bhaṭaḥ kaścidatidhautāṃ kṛpāṇikām
Translation
कोई भट, शस्त्रकार द्वारा सँभाली गई, उदग्र कालरात्रि-सी भयानक, अत्यन्त धुली-चमकी कृपाणिका को हिलाने लगा।
Word by Word
कालरात्रिम्Kālarātri (night of doom)
कालरात्रिम्:
उपमान (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (कालेन/कालस्य रात्रिः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (उपमान), एकवचनम्
इवlike, as if
इव:
उपमा-सूचक (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमावाचक
उदग्राम्lofty, formidable
उदग्राम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउदग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (कृपाणिकाम् इत्यस्य)
शस्त्रकारेणby the weapon-maker/armorer
शस्त्रकारेण:
करण (Karaṇa/Instrument/Agent-instrument)
TypeNoun
Rootशस्त्रकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचनम्
गोपिताम्guarded, kept protected
गोपिताम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुप् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (कृपाणिकाम्)
अधुनीतshook, brandished
अधुनीत:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootधू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; उपसर्गः अधि; अर्थः—उदधूनोत्/उदधूनयत् (shook/brandished)
भटःwarrior, soldier
भटः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्
कश्चित्a certain (one)
कश्चित्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; अनिश्चितवाचक
अतिधौताम्thoroughly cleaned/polished
अतिधौताम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग) + धाव्/धौ (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (कृपाणिकाम्)
कृपाणिकाम्a sword/dagger
कृपाणिकाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकृपाणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्