Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 27
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
एवं पञ्चाशता कृत्वाक्षौहिण्या पुररक्षणम् / शून्यकस्य पुरस्यैव तद्वृत्तं स्वामिने ऽवदत्
Transliteration
evaṃ pañcāśatā kṛtvākṣauhiṇyā purarakṣaṇam / śūnyakasya purasyaiva tadvṛttaṃ svāmine 'vadat
Translation
इस प्रकार पचास अक्षौहिणी से उस नगर की रक्षा का प्रबन्ध करके, उस निर्जन नगर का समस्त वृत्तान्त उसने अपने स्वामी से कह दिया।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Prakara (प्रकार/रीति)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; manner-adverb = 'thus/in this way'
पञ्चाशताby fifty (units)
पञ्चाशता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; instrumental = 'by fifty'
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषणम् (absolutive/gerund) = 'having done/made'
अक्षौहिण्याwith an akṣauhiṇī
अक्षौहिण्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; instrumental = 'with an akṣauhiṇī (army unit)'
पुर-रक्षणम्protection of the city
पुर-रक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक) + रक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (पुरस्य रक्षणम्)
शून्यकस्यof the deserted/empty
शून्यकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootशून्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; adjective qualifying 'पुरस्य'
पुरस्यof the city
पुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः = 'indeed/only'
तत्-वृत्तम्that account/what happened
तत्-वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः = 'that account/that occurrence'
स्वामिनेto the lord/master
स्वामिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; dative = 'to the master'
अवदत्told/said
अवदत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; 'said/told'