Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 73
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
वर्त्तते मदिरासिंधुर्देवतारूपमास्थिता / माणिक्यगिरिवच्छोणं हस्ते पिशितपिण्डकम्
Transliteration
varttate madirāsiṃdhurdevatārūpamāsthitā / māṇikyagirivacchoṇaṃ haste piśitapiṇḍakam
Translation
वहाँ मदिरा का समुद्र देवता-रूप धारण किए हुए विद्यमान है; माणिक्य-पर्वत-सा लाल, हाथ में मांस का पिण्ड लिए हुए।
Word by Word
वर्ततेexists/is present
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
मदिरासिन्धुःthe liquor-ocean
मदिरासिन्धुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमदिरा + सिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष—‘मदिरायाः सिन्धुः’ (river/ocean of liquor)
देवतारूपम्a divine form
देवतारूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवता + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष—‘देवतायाः रूपम्’
आस्थिताhaving assumed
आस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-√स्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त—क्त (past participle) ‘having assumed/occupied’ (agreeing with implied स्त्री subject देवता/मदिरा-शक्ति)
माणिक्यगिरिवत्like a ruby mountain
माणिक्यगिरिवत्:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootमाणिक्य + गिरि + वत् (अव्यय/तद्धित)
Formउपमानवाचक-अव्यय (simile particle ‘like’) formed with वत्
शोणम्red
शोणम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशोण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पिशितपिण्डकम्a lump of flesh
पिशितपिण्डकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिशित + पिण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष—‘पिशितस्य पिण्डकः’