Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 63
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
दण्डिनीसदृशाशेषभूषणायुधमण्डिताः / शम्याः क्रोडाननाश्चन्द्ररेखोत्तंसितकुन्तलाः
Transliteration
daṇḍinīsadṛśāśeṣabhūṣaṇāyudhamaṇḍitāḥ / śamyāḥ kroḍānanāścandrarekhottaṃsitakuntalāḥ
Translation
वे दण्डिनी के समान, समस्त आभूषणों और आयुधों से सुसज्जित थीं; शम्या कहलातीं, वराह-मुखी थीं और चन्द्ररेखा से अलंकृत केशों वाली थीं।
Word by Word
दण्डिनी-सदृश-अशेष-भूषण-आयुध-मण्डिताःadorned with all ornaments and weapons, resembling Daṇḍinī
दण्डिनी-सदृश-अशेष-भूषण-आयुध-मण्डिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदण्डिनी (प्रातिपदिक) + सदृश (प्रातिपदिक) + अशेष (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त; √मण्ड् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘मण्डित’ = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; बहुपद-तत्पुरुषसमास (दण्डिनीसदृशैः अशेषैः भूषणैः आयुधैः मण्डिताः)
शम्याःthe Śamyās (female attendants/warriors)
शम्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
क्रोड-आननाःboar-faced
क्रोड-आननाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोड (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; बहुव्रीहिः (क्रोडम् आननं यस्याः)
चन्द्र-रेखा-उत्तंसित-कुन्तलाःhaving hair adorned with a crescent-like line/ornament
चन्द्र-रेखा-उत्तंसित-कुन्तलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + रेखा (प्रातिपदिक) + उत्तंसित (कृदन्त; √तंस्/√तंस् ‘to adorn/hang’) + कुन्तल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; बहुव्रीहिः (चन्द्ररेखया उत्तंसिताः कुन्तलाः यस्याः)