Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 85
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
गदां त्रिशूलं दर्भास्त्रं वज्रं च दधतस्त्वमी / सेवन्ते मन्त्रिनाथां तां नित्यं भक्तिसमन्विताः
Transliteration
gadāṃ triśūlaṃ darbhāstraṃ vajraṃ ca dadhatastvamī / sevante mantrināthāṃ tāṃ nityaṃ bhaktisamanvitāḥ
Translation
वे गदा, त्रिशूल, दर्भास्त्र और वज्र धारण किए हुए, भक्तिभाव से युक्त होकर नित्य मन्त्रिणी-नाथा देवी की सेवा करते हैं।
Word by Word
गदाम्mace
गदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
त्रिशूलम्trident
त्रिशूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
दर्भास्त्रम्darbha-weapon
दर्भास्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (Genitive tatpuruṣa): दर्भस्य अस्त्रम्
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दधतःof (him) bearing
दधतः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle), शतृ-प्रत्यय; प्रथमा/द्वितीया?—अत्र षष्ठी-एकवचन (Genitive singular) रूपेण: दधतः = “of (him) holding/bearing” (पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
अमीthese (they)
अमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सेवन्तेthey serve
सेवन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
मन्त्रिनाथाम्the Lady who is lord of the ministers
मन्त्रिनाथाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् + नाथ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: मन्त्रिणः नाथा (lord/leader of the ministers)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
भक्तिसमन्विताःendowed with devotion
भक्तिसमन्विताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभक्ति + समन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); तृतीया-तत्पुरुष/सह-सम्बन्ध: भक्त्या समन्विताः = endowed with devotion