Shloka 54
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
अथानन्दमहापीठे रथमध्यमपर्वणि / परितो रचितावासाः प्रोक्ताः पञ्चदशाक्षराः
Transliteration
athānandamahāpīṭhe rathamadhyamaparvaṇi / parito racitāvāsāḥ proktāḥ pañcadaśākṣarāḥ
Translation
तदनन्तर आनन्द-महापीठ में, रथ के मध्य पर्व पर, चारों ओर निवास-स्थानों से युक्त पञ्चदशाक्षरी (मंत्र-शक्ति) कही गई है।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भ/अनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
आनन्द-महा-पीठेin the Ānanda Mahāpīṭha
आनन्द-महा-पीठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः: महत् पीठम् (great seat) named Ānanda; अधिकरण (locative)
रथ-मध्य-पर्यवणिin the middle section of the chariot
रथ-मध्य-पर्यवणि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + पर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः: रथस्य मध्यं पर्व (middle section/joint of the chariot); अधिकरण
परितःaround
परितः:
Desha (देश/locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place: around)
रचित-आवासाःhaving arranged dwellings
रचित-आवासाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरच् (धातु) (क्त कृदन्त) + आवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः: रचिताः आवासाः येषाम् (whose abodes are arranged/constructed)
प्रोक्ताःare said/declared
प्रोक्ताः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु) (क्त कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle) used predicatively; प्रथमा (1st), बहुवचन, पुंलिङ्ग
पञ्च-दश-अक्षराःthe fifteen-syllabled (ones)
पञ्च-दश-अक्षराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगु-समासः (numerical compound): पञ्चदश = 15; अक्षराः = syllables/letters