Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 30
Vaivāhika-utsava (Martial Procession of Lalitā’s Śakti-Senā) / वैवाहिकोत्सवः
Devanagari script
तरुणादित्यसङ्काशा ज्वलत्काञ्चीतरङ्गिणी / सञ्चचाल हयारूढा नर्तयन्तीव वाजिनम्
Transliteration
taruṇādityasaṅkāśā jvalatkāñcītaraṅgiṇī / sañcacāla hayārūḍhā nartayantīva vājinam
Translation
नवोदित सूर्य-सी दीप्त, चमकती करधनी की तरंगों से युक्त; घोड़े पर सवार वह चली, मानो अश्व को नचा रही हो।
Word by Word
taruṇa-āditya-saṅkāśāresembling the young sun
taruṇa-āditya-saṅkāśā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottaruṇa (प्रातिपदिक) + āditya (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तरुणस्य आदित्यस्य सङ्काशा)
jvalat-kāñcī-taraṅgiṇīhaving a shimmering/flashing girdle
jvalat-kāñcī-taraṅgiṇī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjvalat (कृदन्त; √jval धातु, शतृ) + kāñcī (प्रातिपदिक) + taraṅgiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ज्वलन्ती काञ्ची; तया तरङ्गिणी/तरङ्गयुक्ता)
sañcacālamoved; shook; advanced
sañcacāla:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√cal (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
haya-ārūḍhāmounted on a horse
haya-ārūḍhā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothaya (प्रातिपदिक) + ārūḍha (कृदन्त; √ruh धातु, क्त with ā-)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (हयम् आरूढा)
nartayantīmaking (it) dance; causing to prance
nartayantī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√nṛt (धातु) + ṇic (causative) + śatṛ (कृदन्त)
Formणिजन्त-धातोः वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (हयारूढा/सा)
ivaas if
iva:
Upama-marker (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
vājinamthe steed; horse
vājinam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvājin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन