Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 36
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
प्रणम्य मुनिशार्दूलं ज्वलन्तमिव पावकम् / कृताञ्जलिपुटो भूत्वा देवेशो वाक्यमब्रवीत्
Transliteration
praṇamya muniśārdūlaṃ jvalantamiva pāvakam / kṛtāñjalipuṭo bhūtvā deveśo vākyamabravīt
Translation
अग्नि के समान तेजस्वी मुनिशार्दूल को प्रणाम करके देवेश ने हाथ जोड़कर यह वचन कहा।
Word by Word
praṇamyahaving bowed
praṇamya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra-√nam (नम्) (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund)
muni-śārdūlamthe tiger among sages
muni-śārdūlam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + śārdūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘मुनीनां शार्दूलः’ (best of sages)
jvalantamblazing
jvalantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√jval (ज्वल्) (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; muniśārdūlam इति विशेषणम्
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (particle of comparison)
pāvakamfire
pāvakam:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमान (standard of comparison)
kṛta-añjali-puṭaḥwith joined palms
kṛta-añjali-puṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त) + añjali (प्रातिपदिक) + puṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘कृतः अञ्जलि-पुटः यस्य’ (hands joined in reverence)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√bhū (भू) (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund)
deveśaḥthe lord of the gods (Indra)
deveśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘देवानाम् ईशः’
vākyamwords, a statement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (ब्रू) (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद