Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 46
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
सर्वसंमोहजनकमवाङ्मनसगोचरम् / यद्रूपं भवतोपात्तं तन्मह्यं संप्रदर्शय
Transliteration
sarvasaṃmohajanakamavāṅmanasagocaram / yadrūpaṃ bhavatopāttaṃ tanmahyaṃ saṃpradarśaya
Translation
जो रूप सबको मोहित करने वाला है और वाणी तथा मन की पहुँच से परे है— आपने जो रूप धारण किया है, वह मुझे भली-भाँति दिखाइए।
Word by Word
सर्वसंमोहजनकम्causing delusion to all
सर्वसंमोहजनकम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + संमोह + जनक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वेषां संमोहस्य जनकम्); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति (Acc/Nom), एकवचन (Singular); विशेषण of रूपम् (implied)
अवाङ्मनसगोचरम्beyond speech and mind
अवाङ्मनसगोचरम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootअवाङ् + मनस् + गोचर (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष (negating) ‘वाक्-मनसोः अगोचरम्’; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति (Acc/Nom), एकवचन (Singular); विशेषण of रूपम् (implied)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); relative pronoun qualifying रूपम्
रूपम्form
रूपम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भवतःof you
भवतः:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
उपात्तम्assumed/taken up
उपात्तम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-आ√दा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); agrees with रूपम्
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); demonstrative referring to यद्रूपम्
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)
संप्रदर्शयshow (clearly)
संप्रदर्शय:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootसम्+प्र√दृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद