Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 22
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
इन्द्रादयः सुराः सर्वे सुधापानाद्बलोत्तराः / दुर्वलैरसुरैः सार्धं समयुद्ध्यन्त सायुधाः
Transliteration
indrādayaḥ surāḥ sarve sudhāpānādbalottarāḥ / durvalairasuraiḥ sārdhaṃ samayuddhyanta sāyudhāḥ
Translation
इन्द्र आदि सभी देव अमृत-पान से अधिक बलवान हो गए थे; वे शस्त्र धारण कर दुर्बल असुरों के साथ युद्ध करने लगे।
Word by Word
इन्द्र-आदयःIndra and others
इन्द्र-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; "Indra and others"
सुराःgods
सुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; apposition to इन्द्रादयः
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; qualifies सुराः
सुधा-पानात्from drinking nectar
सुधा-पानात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; ablative of cause: "from/owing to drinking nectar"
बल-उत्तराःstronger, superior in strength
बल-उत्तराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; "superior in strength" qualifies सुराः
दुर्बलैःweak
दुर्बलैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन; qualifies असुरैः
असुरैःwith the asuras
असुरैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), बहुवचन; सह/सार्धम् construction
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक अव्यय ("together with")
सम्-अयुद्ध्यन्तfought
सम्-अयुद्ध्यन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + युध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; "they fought"
स-आयुधाःarmed
स-आयुधाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्गसदृश/प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; bahuvrīhi: "those who have weapons" qualifies सुराः