Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 31
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
देवाद्याः स्थावरांतास्तु आपद्यन्ते परस्परम् / तेषां मेध्यानि कर्म्माणि प्रायशः प्रतिपेदिरे
Transliteration
devādyāḥ sthāvarāṃtāstu āpadyante parasparam / teṣāṃ medhyāni karmmāṇi prāyaśaḥ pratipedire
Translation
देवों से लेकर स्थावर तक, वे परस्पर अवस्थाओं में पड़ते हैं। प्रायः उन्होंने अपने योग्य (मेध्य) कर्मों को प्राप्त किया।
Word by Word
deva-ādyāḥbeginning with the gods
deva-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (ādiḥ yeṣām/ādi-bhūtāḥ) अर्थे ‘देवाः आदिः’ इति; विशेषणम् (जीवाः/भूताः)
sthāvara-antāḥending with the immobile beings
sthāvara-antāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsthāvara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘स्थावराः अन्ते येषाम्’/‘स्थावरपर्यन्ताः’; deva-ādyāḥ इत्यस्य सह विशेषणम्
tuindeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात
āpadyanteenter into/attain (states)
āpadyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā√pad (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
parasparammutually, one another
parasparam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन
medhyānipure, fit (for sacrifice)
medhyāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmedhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् karmmāṇi
karmmāṇiactions, rites
karmmāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
prāyaśaḥmostly, generally
prāyaśaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāyaśas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
pratipedirethey obtained/undertook
pratipedire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati√pad (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन