Shloka 67
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
महानुभावा लेखास्छ पञ्च देवगणाः स्मृताः / दिवौकसः सर्व एव प्रोच्यन्ते मातृनामभिः
Transliteration
mahānubhāvā lekhāscha pañca devagaṇāḥ smṛtāḥ / divaukasaḥ sarva eva procyante mātṛnāmabhiḥ
Translation
महानुभाव और लेखा—ये पाँच देवगण स्मरण किए गए हैं; ये सभी दिवौकस मातृ-नामों से कहे जाते हैं।
Word by Word
महानुभावाःgreat-souled; of great power
महानुभावाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा-अनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (महान् अनुभावः येषां ते)
लेखाःLekhās (a class of gods)
लेखाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवगण-नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable numeral)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव-गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (देवानां गणाः)
स्मृताःare remembered; are stated
स्मृताः:
Kriya (क्रिया/Predication)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (are remembered/are said)
दिवौकसःheaven-dwellers; gods
दिवौकसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदिव-ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एवindeed; precisely
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (only/indeed)
प्रोच्यन्तेare proclaimed; are called
प्रोच्यन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; धातुः √वच्, उपसर्गः प्र-
मातृनामभिःby the mothers' names
मातृनामभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमातृ-नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (मातॄणां नामानि); करण (by means of names)