Shloka 178
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
संददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् / ज्वलद्भिर्निशितैर्बाणैर्दीप्ततेजसमच्युतम्
Transliteration
saṃdadarśāgrato vainyaṃ kārmukodyatapāṇikam / jvaladbhirniśitairbāṇairdīptatejasamacyutam
Translation
उसने सामने वैन्य को देखा—धनुष उठाए हुए, हाथ में तना हुआ, ज्वलंत तीक्ष्ण बाणों से देदीप्यमान, अच्युत-तेज से युक्त।
Word by Word
संददर्शsaw, beheld
संददर्श:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+दृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
अग्रतःin front, ahead
अग्रतः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
वैन्यम्Vainya (son of Vena)
वैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
कार्मुक-उद्यत-पाणिकम्with hand raised holding a bow
कार्मुक-उद्यत-पाणिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक) + उद्यत (कृदन्त, √यम्/उद्+यम्) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्मुकस्य उद्यतः पाणिः यस्य)
ज्वलद्भिःwith blazing
ज्वलद्भिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootज्वलत् (कृदन्त, √ज्वल्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)
निशितैःsharp
निशितैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootनिशित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
बाणैःarrows
बाणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
दीप्त-तेजसम्of blazing splendor
दीप्त-तेजसम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदीप्त (प्रातिपदिक/कृदन्त) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (दीप्तं तेजः यस्य/दीप्ततेजाः)
अच्युतम्unfaltering, unshaken
अच्युतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन