Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 72
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सारण्यकं सहोहं च एतद्गायन्ति सामगाः / द्वादशैव सहस्राणि च्छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्
Transliteration
sāraṇyakaṃ sahohaṃ ca etadgāyanti sāmagāḥ / dvādaśaiva sahasrāṇi cchanda ādhvaryavaṃ smṛtam
Translation
‘सारण्यक’ और ‘सहोह’—इन्हें सामगान करने वाले गाते हैं। ‘आध्वर्यव’ छन्द बारह हज़ार (की संख्या) का स्मृत है।
Word by Word
सारण्यकम्the Āraṇyaka (portion)
सारण्यकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआरण्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular neuter)
सहोहम्the Sahoha (chant/section)
सहोहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहोह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular neuter)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular neuter)
गायन्तिthey sing
गायन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलट्-लकारः (Present); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम् (3rd person plural)
सामगाःSāma-singers
सामगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसामग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural masculine)
द्वादशtwelve
द्वादश:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formसङ्ख्यावाचक-द्विगु; (नपुंसके) प्रथमा एकवचनम्—‘द्वादश (संख्या)’ (predicative)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (Nom./Acc. plural neuter)
छन्दःthe Chandas (section/metre)
छन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular neuter)
आध्वर्यवम्pertaining to the Adhvaryu (Yajurvedic)
आध्वर्यवम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआध्वर्यव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular neuter); ‘अध्वर्यु’-सम्बद्धम्
स्मृतम्is called/considered
स्मृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Root√स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular neuter); कर्मणि—‘इति कथ्यते/उच्यते’