Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 7
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
वीतरागा महातेजाः संहिताज्ञानपारगाः / इत्येते बहूवृचाः प्रोक्ताः संहिता यैः प्रवर्तिताः
Transliteration
vītarāgā mahātejāḥ saṃhitājñānapāragāḥ / ityete bahūvṛcāḥ proktāḥ saṃhitā yaiḥ pravartitāḥ
Translation
वे वैराग्ययुक्त, महातेजस्वी और संहिता-ज्ञान में पारंगत थे; इन्हीं को बहूवृच कहा गया, जिनके द्वारा संहिताएँ प्रवर्तित हुईं।
Word by Word
वीतरागाःfree from attachment
वीतरागाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीत + राग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (those whose passion is gone)
महातेजाःof great brilliance
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (of great splendor)
संहिताज्ञानपारगाःmasters of saṃhitā-knowledge
संहिताज्ञानपारगाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंहिता + ज्ञान + पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष-प्रायः (those who have gone to the far shore of knowledge of the saṃhitā)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
बहूवृचाःBahvṛcas (Ṛgvedic reciters)
बहूवृचाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबहुवृच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ऋग्वेद-शाखा-सम्बन्धी (followers of Bahvṛca tradition)
प्रोक्ताःare declared
प्रोक्ताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (said/declared)
संहिताthe saṃhitā
संहिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यैःby whom
यैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन; सम्बन्धक सर्वनाम (relative pronoun)
प्रवर्तिताःset in motion / propagated
प्रवर्तिताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वृत् (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय (causative) + क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘संहिता’ इत्यस्य विशेषणम्