Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 63
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
ऋचो यजूंषि समानि यथा च प्रतिदैवतम् / आभूतसंप्लवस्यापि वर्ज्यैकं शतरुद्रियम्
Transliteration
ṛco yajūṃṣi samāni yathā ca pratidaivatam / ābhūtasaṃplavasyāpi varjyaikaṃ śatarudriyam
Translation
ऋक्, यजुः और साम—तथा प्रत्येक देवता के अनुसार जो पाठ हैं—ये सब (प्रलय-पर्यन्त) रहते हैं; केवल एक ‘शतरुद्रीय’ को छोड़कर।
Word by Word
ऋचःṚk-verses
ऋचः:
कर्मणि-कर्तृ (Subject in ellipsis/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
कर्मणि-कर्तृ (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सामानिSāman-chants
सामानि:
कर्मणि-कर्तृ (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यथाas/according to
यथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/according to)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
प्रतिfor each
प्रति:
सम्बन्ध (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; 'प्रत्येकं' अर्थे (in respect of each)
दैवतम्deity (as reference)
दैवतम्:
सम्बन्ध (Reference/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रति-योगे कर्मवत् (object of 'per')
आभूतसंप्लवस्यof the cosmic dissolution up to the elements
आभूतसंप्लवस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआ-भूत-सम्प्लव (प्रातिपदिक; आभूत + सम्प्लव)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अपिalso/even
अपि:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपवादसूचक (also/even)
वर्ज्यto be excluded/excepted
वर्ज्य:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्ज्य (कृदन्त; वर्ज् धातु)
Formक्तव्य/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'to be excluded' अर्थे
एकम्one
एकम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शतरुद्रियम्)
शतरुद्रियम्the Śatarudriya (hymn)
शतरुद्रियम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशत-रुद्रिय (प्रातिपदिक; शत + रुद्रिय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन