Shloka 77
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
रत्नान्येतानि दिव्यानि संसिद्धानि महात्मनाम् / चतुर्दश विधेयानि सर्वेषां चक्रवर्त्तिनाम्
Transliteration
ratnānyetāni divyāni saṃsiddhāni mahātmanām / caturdaśa vidheyāni sarveṣāṃ cakravarttinām
Translation
ये दिव्य रत्न महात्माओं के लिए सिद्ध होते हैं; सभी चक्रवर्तियों के लिए ये चौदह प्रकार के उपादेय (विधेय) माने गए हैं।
Word by Word
रत्नानिgems/treasures
रत्नानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; Nominative plural
एतानिthese
एतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; demonstrative pronoun
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; adjective qualifying रत्नानि
संसिद्धानिfully perfected/attained
संसिद्धानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + सिध् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; 'fully accomplished/attained' qualifying रत्नानि
महात्मनाम्of great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (चतुर् + दश); संख्या-विशेषण, अव्ययवत्; qualifying विधेयानि
विधेयानिto be prescribed/ordained
विधेयानि:
Vidhi/Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; gerundive: 'to be arranged/ordained' (i.e., prescribed)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural
चक्रवर्त्तिनाम्of universal monarchs
चक्रवर्त्तिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचक्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural