Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 76
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
कर्मस्वेतेषु ये युक्ता भवन्त्यादेहपातनात् / दैवैस्तैः पितृभिः सार्द्धं सूक्ष्मजैः सोमयाजनैः
Transliteration
karmasveteṣu ye yuktā bhavantyādehapātanāt / daivaistaiḥ pitṛbhiḥ sārddhaṃ sūkṣmajaiḥ somayājanaiḥ
Translation
जो देहपात तक इन कर्मों में लगे रहते हैं, वे उन दिव्य पितरों के साथ—सूक्ष्म देह वाले, सोम-यज्ञ करने वाले—संगति पाते हैं।
Word by Word
कर्मसुin actions/rites
कर्मसु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
एतेषुin these
एतेषु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन; विशेषणम् कर्मसु
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
युक्ताःengaged
युक्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘engaged/connected’
भवन्तिbecome/come to be
भवन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
आदेहपातनात्until the falling of the body (until death)
आदेहपातनात्:
Kāla-avadhi (काल-अवधि/limit in time)
TypeNoun
Rootआ-देह-पातन (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अव्ययीभावः: ‘आ’ (up to) + देहपातन (falling of the body) = ‘until death’; ablative used adverbially
दैवैःdivine
दैवैः:
Sahakārī (सहकारी/associative)
TypeAdjective
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् पितृभिः
तैःwith those
तैः:
Sahakārī (सहकारी)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् पितृभिः
पितृभिःwith the Pitṛs (ancestors)
पितृभिः:
Sahakārī (सहकारी/Association)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb), सहार्थक (‘together with’)
सूक्ष्मजैःsubtle-born
सूक्ष्मजैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म-ज (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (सूक्ष्मात् जायन्ते/सूक्ष्मेण जाताः) विशेषणम् सोमयाजनैः
सोमयाजनैःwith the Soma-sacrificers
सोमयाजनैः:
Sahakārī (सहकारी)
TypeNoun
Rootसोम-याजन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य याजनम्; performers of Soma-sacrifice)