Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 18
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
सौम्यास्तु सोमजा ज्ञेयाः काव्या ज्ञेयाः कवेः सुताः / उपहूताः स्मृता देवाः सोमजाः सोमपाः स्मृताः
Transliteration
saumyāstu somajā jñeyāḥ kāvyā jñeyāḥ kaveḥ sutāḥ / upahūtāḥ smṛtā devāḥ somajāḥ somapāḥ smṛtāḥ
Translation
सौम्य नाम से सोमज पितर जाने जाते हैं; काव्य पितर कवि के पुत्र कहे गए हैं। ‘उपहूत’ देवता माने गए हैं; और सोमज ही ‘सोमप’ भी कहलाते हैं।
Word by Word
सौम्याःgentle; Saumya-named (class)
सौम्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (contrast/emphasis)
सोमजाःSoma-born ones
सोमजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोम-जा (प्रातिपदिक); सोम + जा
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
ज्ञेयाःto be known; are called
ज्ञेयाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण/Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत्) → ज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive/ought-to-be-known), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
काव्याःthe Kāvyas
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ज्ञेयाःto be known; are called
ज्ञेयाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत्) → ज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत्य (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कवेःof the sage/poet
कवेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उपहूताःinvoked; called upon
उपहूताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप-ह्वा (धातु) + क्त (कृत्) → उपहूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare remembered/said
स्मृताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सोमजाःSoma-born ones
सोमजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोम-जा (प्रातिपदिक); सोम + जा
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोम-पा (प्रातिपदिक); सोम + पा
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
स्मृताःare remembered/said
स्मृताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन