Shloka 7
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
गोमेदको ऽत्र प्रथमः पर्वतो मेघसन्निभः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्
Transliteration
gomedako 'tra prathamaḥ parvato meghasannibhaḥ / khyāyate yasya nāmnā tu varṣaṃ gomedasaṃjñitam
Translation
यहाँ पहला पर्वत ‘गोमेदक’ है, जो मेघ के समान दीखता है। उसी के नाम से यह प्रदेश ‘गोमेद-वर्ष’ कहलाता है।
Word by Word
गोमेदकःGomedaka (name)
गोमेदकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमेदक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेघसन्निभःresembling a cloud
मेघसन्निभः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेघ + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (मेघेन सन्निभः = cloud-like)
ख्यायतेis known/is called
ख्यायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
यस्यof which/whose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक (indeed)
वर्षम्the region (varṣa)
वर्षम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
गोमेदसंज्ञितम्named ‘Gomeda’
गोमेदसंज्ञितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोमेद + संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त (क्त) ‘संज्ञि/संज्ञा’ धात्वर्थे; तत्पुरुषः (गोमेद-नाम्ना संज्ञितम्)