Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 38

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः

jātyañjanamayaiḥ śṛṅgairdivamāvṛtya tiṣṭhati / caturthaḥ parvato droṇo yatra sā vai sahoṣadhiḥ

जात्यञ्जनमय शिखरों से आकाश को ढँकता हुआ चौथा पर्वत ‘द्रोण’ है, जहाँ वह दिव्य ‘सहोषधि’ स्थित है।

जात्यञ्जनमयैःwith peaks made of fine collyrium
जात्यञ्जनमयैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootजाति-अञ्जन + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); समासः जात्यञ्जनस्य मयः (made of fine collyrium)
शृङ्गैःwith peaks
शृङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
दिवम्the sky
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
आवृत्यhaving covered
आवृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + वृत् (धातु) → आवृत्य (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), 'having covered'
तिष्ठतिstands
तिष्ठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Singular); परस्मैपद
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
द्रोणःDroṇa
द्रोणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); नाम
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-देशवाचक (relative adverb 'where')
साthat (she/it)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
सहोषधिः(the place) with herbs
सहोषधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसह + ओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः ओषधिभिः सह (सह-तत्पुरुष)