Shloka 141
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः
Transliteration
mahādevaḥ pūjyate tu brahmā tribhuvaneśvaraḥ / tasminni vasati brahmā sādhyaiḥ sārddhaṃ prajāpatiḥ
Translation
वहाँ महादेव की पूजा होती है, और त्रिभुवनेश्वर ब्रह्मा भी पूज्य हैं। उसी लोक में प्रजापति ब्रह्मा साध्यों के साथ निवास करते हैं।
Word by Word
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
कर्म (कर्म/Object in passive)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् देवः)
पूज्यतेis worshipped
पूज्यते:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रिभुवनेश्वरःlord of the three worlds
त्रिभुवनेश्वरः:
समानााधिकरण/विशेषण (Appositive epithet)
TypeNoun
Rootत्रि-भुवन-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिभुवनस्य ईश्वरः)
तस्मिन्there/in that (place)
तस्मिन्:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
वसतिdwells
वसति:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
साध्यैःwith the Sādhyas
साध्यैः:
सह (सहकारक/Association)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
सह (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक/सह-अर्थे (adverb meaning ‘together with’)
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
समानााधिकरण/विशेषण (Appositive: Brahmā as Prajāpati)
TypeNoun
Rootप्रजा-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजायाः पतिः)