Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 17
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
ब्रह्मपितो निवसति राक्षसो ऽनन्तविक्रमः / अतरिक्षचरैर्घोरैर्यातुधानशतैर्वृतः
Transliteration
brahmapito nivasati rākṣaso 'nantavikramaḥ / atarikṣacarairghorairyātudhānaśatairvṛtaḥ
Translation
वहाँ ब्रह्मपितृ का पुत्र, अनन्त पराक्रम वाला राक्षस निवास करता है; वह आकाशचारी भयानक यातुधानों के सैकड़ों दलों से घिरा रहता है।
Word by Word
ब्रह्मपितःBrahmā's father (i.e., a being so called)
ब्रह्मपितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-पितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः पिता)
निवसतिdwells
निवसति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√वस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राक्षसःa rākṣasa (demon)
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन (ब्रह्मपितः)
अनन्तविक्रमःof endless prowess
अनन्तविक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनन्त-विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य विक्रमः अनन्तः) विशेषणम् (राक्षसः)
अन्तरिक्षचरैःby sky-roamers
अन्तरिक्षचरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष-चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (instrumental), बहुवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (अन्तरिक्षे चराः)
घोरैःterrible
घोरैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अन्तरिक्षचरैः/यातुधानशतैः)
यातुधानशतैःby hundreds of yātudhānas
यातुधानशतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयातुधान-शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (यातुधानानां शतानि)
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राक्षसः)