Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 24
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
तैर्विमिश्रा जनपदा आर्या म्लेच्छाश्च भागशः / पीयन्ते यैरिमा नद्यो गङ्गा सिंधु सरस्वती
Transliteration
tairvimiśrā janapadā āryā mlecchāśca bhāgaśaḥ / pīyante yairimā nadyo gaṅgā siṃdhu sarasvatī
Translation
उनसे मिले-जुले जनपद हैं—कुछ भाग में आर्य, कुछ भाग में म्लेच्छ। जिनके द्वारा ये नदियाँ—गङ्गा, सिंधु और सरस्वती—पी जाती हैं (अर्थात् जिनसे जल ग्रहण किया जाता है)।
Word by Word
तैःby them/with them
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
विमिश्राःmixed, intermingled
विमिश्राः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootविमिश्र (कृदन्त; √मिश्र/√मिश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
जनपदाःcountries, regions
जनपदाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
आर्याःĀryas, noble people
आर्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
म्लेच्छाःMlecchas, foreigners/barbarians
म्लेच्छाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
भागशःin parts, separately, by divisions
भागशः:
सम्बन्धसूचक (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभागशस् (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
पीयन्तेare drunk
पीयन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
यैःby which
यैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
इमाःthese
इमाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
नद्यःrivers
नद्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
सिन्धुSindhu (Indus)
सिन्धु:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम