Shloka 88
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
पितृवंशप्रसंगेन कथा ह्येषा प्रकीर्त्तिता / पितॄणामानुपूर्व्येण देवान्वक्ष्याम्यतः परम्
Transliteration
pitṛvaṃśaprasaṃgena kathā hyeṣā prakīrttitā / pitṝṇāmānupūrvyeṇa devānvakṣyāmyataḥ param
Translation
पितृवंश के प्रसंग से यह कथा कही गई है; अब आगे मैं पितरों की क्रम-परंपरा के अनुसार देवों का वर्णन करूँगा।
Word by Word
पितृ-वंश-प्रसङ्गेनby occasion of the lineage of the fathers
पितृ-वंश-प्रसङ्गेन:
करण/हेतु (instrument/cause)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पितॄणां वंशस्य प्रसङ्गः)
कथाstory
कथा:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed, for
हि:
सम्बोधन/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
एषाthis
एषा:
विशेष्य-निर्देश (deictic)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रकीर्तिताwas proclaimed/narrated
प्रकीर्तिता:
कर्मणि-प्रयोग (passive predicate)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्तित (कृदन्त; √कीर्त्/√कॄत्? here √कीर्त् from √कॄ/√कीर्त् ‘to praise/mention’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) used predicatively (कर्मणि)
पितॄणाम्of the fathers/ancestors
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
आनुपूर्व्येणin due order, sequentially
आनुपूर्व्येण:
करण (manner/instrument)
TypeNoun
Rootआनुपूर्व्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
अतःtherefore, hence
अतः:
हेतु/सम्बन्ध (logical connector)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थ (therefore/from this)
परम्next, thereafter
परम्:
काल/क्रम (sequence)
TypeIndeclinable
Rootपरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उत्तरकाल/अनन्तर (thereafter/next)