Shloka 67
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
तस्मा द्वैवस्वते प्राप्ते पुनरेते महर्षयः / उत्पत्स्यन्ते द्वितीये वै मम यज्ञ ह्ययोनिचाः
Transliteration
tasmā dvaivasvate prāpte punarete maharṣayaḥ / utpatsyante dvitīye vai mama yajña hyayonicāḥ
Translation
इसलिए द्वैवस्वत मन्वन्तर के आने पर ये महर्षि फिर से उत्पन्न होंगे; दूसरे यज्ञ में वे मेरे लिए अयोनिज (गर्भरहित) होकर प्रकट होंगे।
Word by Word
तस्मात्therefore / from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे (प्रायः), पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)
द्वैवस्वतेin (the time of) Vaivasvata
द्वैवस्वते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे (locative: in the Vaivasvata [Manvantara])
प्राप्तेwhen (it) has come / upon arrival
प्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; ‘द्वैवस्वते’ इत्यनेन सह सति-सप्तमी (locative absolute)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb)
एतेthese
एते:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘महर्षयः’ इत्यस्य विशेषणम्
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
उत्पत्स्यन्तेwill arise / will be born
उत्पत्स्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + पत् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future/लृट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
द्वितीयेin the second
द्वितीये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरणे (in the second [manvantara/period])
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्धे (genitive)
यज्ञO Yajña
यज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचन
हिfor / indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle: for/indeed)
अयोनिजाःnot womb-born / spontaneously born
अयोनिजाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-योनिज (प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक-विशेषण; पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘महर्षयः’ इत्यस्य विशेषणम्