Shloka 40
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः / तेषां स्वायंभुवो दक्षः पुत्रत्वं जग्मि वान्प्रभुः
Transliteration
sarve pracetaso nāma dhanurvedasya pāragāḥ / teṣāṃ svāyaṃbhuvo dakṣaḥ putratvaṃ jagmi vānprabhuḥ
Translation
वे सभी ‘प्रचेतस’ नाम से प्रसिद्ध थे और धनुर्वेद में पारंगत थे। उन सबके यहाँ स्वायम्भुव दक्ष प्रभु पुत्र रूप में उत्पन्न हुए।
Word by Word
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; प्रचेतसः इत्यस्य विशेषण
प्रचेतसःthe Pracetas (sons)
प्रचेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/‘by name’)
धनुर्वेदस्यof the science of archery
धनुर्वेदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धनुषः वेदः)
पारगाःmasters/adept
पारगाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; गुणवाचक विशेषण
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive plural
स्वायंभुवःSvāyambhuva
स्वायंभुवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular; दक्षः इत्यस्य विशेषण (epithet)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
पुत्रत्वम्sonship
पुत्रत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
जग्मिattained/went to
जग्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular; परस्मैपद
वान्possessing (i.e., being)
वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवत् (प्रातिपदिक/प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular; वत्-प्रत्ययान्त (possessive) ‘having’
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular; (apposition to दक्षः)