Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 36
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
पिबन्नवः स वसति समुद्रे वडवामुखः / समुद्रवासिनः पुत्रः साहरक्षो विभाव्यते
Transliteration
pibannavaḥ sa vasati samudre vaḍavāmukhaḥ / samudravāsinaḥ putraḥ sāharakṣo vibhāvyate
Translation
वह वडवामुख अग्नि समुद्र में निवास करता है और जल को पीता रहता है। समुद्र में रहने वाले का पुत्र ‘साहरक्ष’ माना जाता है।
Word by Word
पिबन्drinking
पिबन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वःof you / you (pl.)
वः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवः (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम (of you / you all). (पाठे ‘पिबन्नवः’ इति संधिः; अर्थानुसारं ‘पिबन् वः’ = drinking (for) you/your)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसतिdwells
वसति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वडवा-मुखःVaḍavāmukha (submarine fire)
वडवा-मुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवडवा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वडवायाः मुखम् इव/वडवामुखः) नाम-विशेषः
समुद्र-वासिनःof the ocean-dweller
समुद्र-वासिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (one dwelling in the ocean)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स-अहरक्षःSāharakṣa (name)
स-अहरक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थक) + अहरक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सह अहरक्षेण/अहरक्ष-नामकः) नाम-विशेषः; पाठानुसारं ‘साहरक्षः’
विभाव्यतेis regarded
विभाव्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-भू (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे (is considered/appears)