Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 35
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
मध्याश्चैवामृता ह्यापो भवन्ति प्राप्य सागरम् / तस्मादपो न रुन्धीत समुद्रं कामयन्ति ताः
Transliteration
madhyāścaivāmṛtā hyāpo bhavanti prāpya sāgaram / tasmādapo na rundhīta samudraṃ kāmayanti tāḥ
Translation
समुद्र को प्राप्त होकर जल मधुर और अमृततुल्य हो जाता है; इसलिए जल को न रोके, क्योंकि वे समुद्र की ओर ही आकांक्षी हैं।
Word by Word
मध्याःmiddle (ones)
मध्याः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अमृताःnectar-like; sweet
अमृताः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतुवाचक/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: for/indeed)
आपःwaters
आपः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; नित्यबहुवचन
भवन्तिbecome
भवन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र+आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
सागरम्the ocean
सागरम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
हेतु (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
अपःwaters
अपः:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; नित्यबहुवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
रुन्धीतshould obstruct/stop
रुन्धीत:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कामयन्तिdesire/seek
कामयन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिच्-प्रत्यय
ताःthey (waters)
ताः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम