Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 36
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
एतद्ब्रह्मवचः श्रुत्वा सूतस्य विदितात्मनः / पप्रच्छुर्मुनयो भूयः सूतं तस्माद्यदुत्तरम्
Transliteration
etadbrahmavacaḥ śrutvā sūtasya viditātmanaḥ / papracchurmunayo bhūyaḥ sūtaṃ tasmādyaduttaram
Translation
विदितात्मा सूत के मुख से यह ब्रह्म-वचन सुनकर मुनियों ने फिर सूत से पूछा कि आगे क्या उत्तर है।
Word by Word
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of śrutvā
ब्रह्मवचःBrahmā’s utterance
ब्रह्मवचः:
कर्म (Karma/Object—apposition)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + वचस् (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘word/speech of Brahmā’
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla—prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
सूतस्यof Sūta
सूतस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; genitive
विदितात्मनःof the self-realized one
विदितात्मनः:
सम्बन्धी विशेषण (Genitive adjective)
TypeAdjective
Rootविदित + आत्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘whose self is known/realized’; qualifies sūtasya
पप्रच्छुःasked
पप्रच्छुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-√पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
मुनयःthe sages
मुनयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
भूयःagain
भूयः:
काल/पुनरुक्ति (Time/again)
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again/more)
सूतम्Sūta
सूतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तस्मात्thereupon/from that
तस्मात्:
हेतु/अपादान (Hetu/Apādāna—source)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी) एकवचन-रूप ‘from that/thereupon’; here adverbial ‘therefore/then’
यत्which
यत्:
कर्म (Karma/Object—relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; relative pronoun referring to ‘uttaram’
उत्तरम्the answer
उत्तरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object (what answer)