Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
निध्रुवाः शाण्डिला रैभ्यास्त्रयः पक्षास्तु काश्यपाः / वज्रिप्रभृतयो देवा देवास्तस्य प्रजा स्विमाः
Transliteration
nidhruvāḥ śāṇḍilā raibhyāstrayaḥ pakṣāstu kāśyapāḥ / vajriprabhṛtayo devā devāstasya prajā svimāḥ
Translation
निध्रुव, शाण्डिल और रैभ्य—ये तीनों काश्यप-गोत्र के पक्ष (शाखाएँ) हैं; वज्रि आदि देवता उसी की प्रजा माने गए हैं।
Word by Word
निध्रुवाःthe Nidhruvas
निध्रुवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
शाण्डिलाःthe Śāṇḍilas
शाण्डिलाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशाण्डिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
रैभ्याःthe Raibhyas
रैभ्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरैभ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
त्रयःthree
त्रयः:
कर्ता-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — numeral adjective
पक्षाःgroups/branches
पक्षाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्यय (particle)
काश्यपाःKāśyapas
काश्यपाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural; predicate/apposition to पक्षाः
वज्रि-प्रभृतयःthose beginning with Vajrin (Indra)
वज्रि-प्रभृतयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवज्रिन् + प्रभृति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वज्रि-प्रभृति = ‘beginning with Vajrin/Indra’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
देवाःgods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural; repeated for emphasis/apposition
तस्यof him/of that (lineage)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — Genitive singular
प्रजाःoffspring/subjects
प्रजाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
इमाःthese
इमाः:
कर्ता-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — demonstrative adjective to प्रजाः