Shloka 28
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
पुत्रौ गोत्रकरौ मह्यं भवेतामिति चिन्तयन् / तस्यप्रध्यायमानस्य कश्यपस्य महात्मनः
Transliteration
putrau gotrakarau mahyaṃ bhavetāmiti cintayan / tasyapradhyāyamānasya kaśyapasya mahātmanaḥ
Translation
‘मेरे लिए गोत्र-स्थापक दो पुत्र हों’—ऐसा सोचते हुए, महात्मा कश्यप ध्यान में लीन रहे।
Word by Word
पुत्रौtwo sons
पुत्रौ:
कर्ता (Karta/Subject of भवेताम्)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; nominative dual
गोत्र-करौfounders of a lineage
गोत्र-करौ:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootगोत्र (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुष: 'lineage-makers' qualifying पुत्रौ
मह्यम्for me
मह्यम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/Dative)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; dative
भवेताम्may there be (two)
भवेताम्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
चिन्तयन्thinking
चिन्तयन्:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with कश्यपः understood
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive
प्रध्यायमानस्यof (him) meditating deeply
प्रध्यायमानस्य:
सम्बन्ध (Circumstantial participle)
TypeVerb
Rootप्र-√ध्यै (धातु)
Formशानच् (present middle participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; 'while meditating' (genitive absolute-like with तस्य)
कश्यपस्यof Kaśyapa
कश्यपस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; karmadhāraya 'great-souled' qualifying कश्यपस्य