Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 69
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
पुत्रान्धर्मार्थसंयुक्तानुत्पादयितुमर्हसि / एवमुक्तस्तुतेनर्षिस्तथास्त्वित्युक्तवान्हितम्
Transliteration
putrāndharmārthasaṃyuktānutpādayitumarhasi / evamuktastutenarṣistathāstvityuktavānhitam
Translation
आप धर्म और अर्थ से युक्त पुत्र उत्पन्न करने में समर्थ हों। ऐसा कहे जाने पर उस ऋषि ने ‘तथास्तु’ कहकर कल्याणकारी वचन दिया।
Word by Word
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
धर्मार्थसंयुक्तान्endowed with dharma and artha
धर्मार्थसंयुक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधर्म + अर्थ + संयुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—धर्मार्थयोः संयुक्ताः (द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुष)
उत्पादयितुम्to beget/produce
उत्पादयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउत्-√पद्/√पाद् (धातु) + णिच् + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ
अर्हसिyou should/are able
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus)
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तेनby him
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (so)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative)
उक्तवान्having said
उक्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्तवतु (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle, active), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग
हितम्what was beneficial
हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म/वस्तु