Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 193
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
विश्वस्फाणिर्नरपतिः क्लीबाकृतिरिवोच्यते / उत्सादयित्वा क्षत्रं तु क्षत्रमन्यत्करिष्यति
Transliteration
viśvasphāṇirnarapatiḥ klībākṛtirivocyate / utsādayitvā kṣatraṃ tu kṣatramanyatkariṣyati
Translation
नरपति विश्वस्फाणि को नपुंसक-सा रूप वाला कहा जाता है; वह क्षत्रियत्व का उच्छेद करके फिर दूसरा क्षत्र-समूह बना देगा।
Word by Word
विश्वस्फाणिःViśvasphāṇi
विश्वस्फाणिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविश्वस्फाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
नरपतिःking (lord of men)
नरपतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनरपति (प्रातिपदिक: नर+पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: तत्पुरुष (नराणां पतिः)
क्लीबाकृतिःa eunuch-like form
क्लीबाकृतिः:
कर्तृसमाना (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootक्लीब+आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: तत्पुरुष (क्लीबस्य आकृतिः)
इवlike/as if
इव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक अव्यय (particle of comparison)
उच्यतेis said/called
उच्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
उत्सादयित्वाhaving destroyed
उत्सादयित्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) of causative (णिच्): उत्सादयित्वा = having caused to be destroyed
क्षत्रम्the Kṣatra (warrior order/royal power)
क्षत्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
क्षत्रम्a Kṣatra (rule)
क्षत्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अन्यत्another/different
अन्यत्:
कर्मविशेषण
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
करिष्यतिwill make
करिष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन