Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
कृतार्थमामतं ज्ञातवा काव्यं सर्वे दितेः सुताः / अभिजग्सुर्गृहं तस्य मुदितास्तं दिदृक्षवः
Transliteration
kṛtārthamāmataṃ jñātavā kāvyaṃ sarve diteḥ sutāḥ / abhijagsurgṛhaṃ tasya muditāstaṃ didṛkṣavaḥ
Translation
काव्य के कृतार्थ हो जाने को जानकर दिति के सभी पुत्र प्रसन्न हुए; उसे देखने की इच्छा से वे उसके घर पहुँचे।
Word by Word
कृतार्थम्successful, having achieved the aim
कृतार्थम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootकृत-अर्थ (प्रातिपदिक; कृ(धातु)→कृत + अर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘आमतम्’ इत्यस्य विशेषणम् (कृतः अर्थः यस्य तत्)
आमतम्approved/accepted (state)
आमतम्:
कर्म (Karma/object of knowing)
TypeNoun
Rootआमत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (पाठभेद/अर्थः: आमत = अभिमत/सम्मत)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/prior action)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
काव्यम्Kāvya (Śukra)
काव्यम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्
दितेःof Diti
दितेः:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सुताःsons
सुताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अभिजग्सुःthey went to, approached
अभिजग्सुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु) (परस्मैपद)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; रूपम्: अभिजग्मुः (पाठे ‘अभिजग्सुः’ इति संधि/लिप्यन्तर-दोषसम्भवः)
गृहम्house
गृहम्:
कर्म (Karma/destination as object)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मुदिताःdelighted
मुदिताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootमुदित (प्रातिपदिक; मुद्(धातु)+क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle in active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/object of seeing)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिदृक्षवःwishing to see
दिदृक्षवः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/modifier)
TypeAdjective
Rootदिदृक्षु (प्रातिपदिक; desiderative from दृश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘सुताः’ इत्यस्य विशेषणम्