Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 132
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
संस्तभ्य शीघ्रं संरंभादिन्द्रं साभ्यचरत्ततः / ततः संस्तंभितं दृष्ट्वा शक्रं देवास्तु मूढवत्
Transliteration
saṃstabhya śīghraṃ saṃraṃbhādindraṃ sābhyacarattataḥ / tataḥ saṃstaṃbhitaṃ dṛṣṭvā śakraṃ devāstu mūḍhavat
Translation
तब उसने क्रोधावेश में शीघ्र ही इन्द्र पर आक्रमण किया। शक्र को स्तब्ध देखकर देवगण मूढ़-से हो गए।
Word by Word
संस्तभ्यhaving immobilized
संस्तभ्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-स्तम्भ् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), सम्-उपसर्ग; ‘having restrained/immobilized’
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Adverb)
संरंभात्from impetuosity/anger
संरंभात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootसंरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
अभ्यचरत्attacked/approached
अभ्यचरत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-चर् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; अभि-उपसर्ग
ततःthen
ततः:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb)
ततःthereupon
ततः:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb)
संस्तंभितम्immobilized
संस्तंभितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्-स्तम्भ् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्यय (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘immobilized’ (qualifying शक्रम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) ‘having seen’
शक्रम्Śakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
तुbut
तु:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Particle) विरोध/विशेषार्थ
मूढवत्like the bewildered
मूढवत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमूढवत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्-प्रयोग)
Formअव्यय (Adverbial -वत् suffix) ‘like the deluded’