Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 98
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव
Transliteration
sa kṛṣṇahastātsaṃprāpya maṇiratnaṃ syamantakam / ābadhya gāndinīputro virarājāṃśumāniva
Translation
कृष्ण के हाथ से स्यमन्तक नामक मणिरत्न पाकर, गान्दिनीपुत्र ने उसे बाँध लिया और वह सूर्य के समान तेजस्वी होकर चमक उठा।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘he’
कृष्णहस्तात्from Krishna’s hand
कृष्णहस्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootकृष्ण-हस्त (प्रातिपदिक; कृष्ण + हस्त)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from Krishna’s hand’
संप्राप्यhaving received
संप्राप्य:
पूर्वकालक्रिया (Gerund; prior action)
TypeVerb
Rootसम् + √आप्/प्राप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having obtained/received’
मणिरत्नम्the jewel-gem
मणिरत्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमणि-रत्न (प्रातिपदिक; मणि + रत्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘a gem-jewel’
स्यमन्तकम्Syamantaka (gem)
स्यमन्तकम्:
समानाधिकरण/विशेषण (apposition to मणिरत्नम्)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; proper noun of the gem
आबध्यhaving fastened (it)
आबध्य:
पूर्वकालक्रिया (Gerund; prior action)
TypeVerb
Rootआ + √बन्ध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having fastened/bound (on)’
गान्दिनीपुत्रःthe son of Gāndinī
गान्दिनीपुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगान्दिनी-पुत्र (प्रातिपदिक; गान्दिनी + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘son of Gāndinī’
विरराजshone brilliantly
विरराज:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवि + √राज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘shone forth’
अंशुमान्the radiant one (sun)
अंशुमान्:
उपमान (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the radiant one’ (sun)
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison) ‘like/as’