Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 77
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
स्यमन्तकं न चापश्यद्धत्वा भोजं महाबलम् / निवृत्तं चाब्र वीत्कृष्णं रत्नं देहीति लाङ्गली
Transliteration
syamantakaṃ na cāpaśyaddhatvā bhojaṃ mahābalam / nivṛttaṃ cābra vītkṛṣṇaṃ ratnaṃ dehīti lāṅgalī
Translation
स्यमन्तक मणि न दिखी। महाबली भोज को मारकर लौटे हुए कृष्ण को देखकर लांगली (बलराम) ने कहा—“रत्न दे दो।”
Word by Word
स्यमन्तकम्the Syamantaka (gem)
स्यमन्तकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपश्यत्(he) did not see
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
भोजम्Bhoja (a person)
भोजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभोज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाबलम्very strong/mighty
महाबलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier) भोजम्-शब्दस्य
निवृत्तम्returned/come back
निवृत्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कृष्णम् इति कर्मणि विशेषणम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अब्रवीत्(she/he) said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कृष्णम्to Krishna
कृष्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रत्नम्the gem
रत्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
लाङ्गलीLāṅgalī (the woman named)
लाङ्गली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलाङ्गली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; (हलधरस्य पत्नी/स्त्री इति)