Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 67
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
हतः प्रसेनः सिंहेन सत्राजिच्छतधन्वना / स्यमन्तको मार्गणीयस्तस्य प्रभुरहं प्रभो
Transliteration
hataḥ prasenaḥ siṃhena satrājicchatadhanvanā / syamantako mārgaṇīyastasya prabhurahaṃ prabho
Translation
प्रसेन सिंह द्वारा मारा गया और शतधन्वा ने सत्राजित को भी मार डाला। स्यमन्तक मणि खोजी जानी चाहिए; हे प्रभो, उसका स्वामी मैं हूँ।
Word by Word
हतःwas slain
हतः:
Karta (कर्ता) as predicate complement to ‘प्रसेनः’
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (PPP/क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive sense ‘having been slain’
प्रसेनःPrasena
प्रसेनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सिंहेनby a lion
सिंहेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
सत्राजित्Satrājit
सत्राजित्:
Karta (कर्ता) (understood as speaker/agent of next clause)
TypeNoun
Rootसत्राजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शतधन्वनाby Śatadhanvan
शतधन्वना:
Karana (करण) / agent-instrument in passive context
TypeNoun
Rootशतधन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
स्यमन्तकःthe Syamantaka (jewel)
स्यमन्तकः:
Karma (कर्म) (object to be sought)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मार्गणीयःmust be searched for
मार्गणीयः:
Vidhyartha-predicate (विधेय) qualifying ‘स्यमन्तकः’
TypeAdjective
Rootमृग्/मार्ग् (धातु) → मार्गणीय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (gerundive/णीयत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘to be searched for’
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; genitive pronoun
प्रभुःmaster/lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता) / predicate nominal
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन