Shloka 146
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः / जज्ञे तस्य प्रसूतस्य दुन्दुभिः प्राणदद्दिवि
Transliteration
vasudevo mahābāhuḥ pūrvamānakadundubhiḥ / jajñe tasya prasūtasya dundubhiḥ prāṇadaddivi
Translation
महाबाहु वसुदेव पहले ‘आनकदुन्दुभि’ नाम से उत्पन्न हुए। उनके जन्म पर आकाश में दुन्दुभियाँ गूँज उठीं।
Word by Word
वसुदेवःVasudeva
वसुदेवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवसुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम)
महाबाहुःmighty-armed
महाबाहुः:
कर्ता (Karta/Subject—qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा-बाहु (प्रातिपदिक; components: महा + बाहु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb: formerly/earlier)
आनकदुन्दुभिःĀnakadundubhi (name)
आनकदुन्दुभिः:
कर्ता (Karta/Subject—apposition)
TypeNoun
Rootआनक-दुन्दुभि (प्रातिपदिक; components: आनक + दुन्दुभि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (नाम)
जज्ञेwas born
जज्ञे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
प्रसूतस्यof the newborn/of the one who was born
प्रसूतस्य:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रसू (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) used adjectivally; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
दुन्दुभिःa drum
दुन्दुभिः:
कर्ता (Karta/Subject—instrumental sense implied: ‘a drum sounded’)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्राणदत्gave forth (sound)/resounded
प्राणदत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-आण्/प्राण्? + दा (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; पाठभेद: प्राणदत्/प्राणदद्
दिविin heaven/in the sky
दिवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन