Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 77
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
अपश्यतां रक्षसं तौ कामरूपिणमग्रतः / सहसा सन्निपातेन दृष्ट्वा चैव परस्परम्
Transliteration
apaśyatāṃ rakṣasaṃ tau kāmarūpiṇamagrataḥ / sahasā sannipātena dṛṣṭvā caiva parasparam
Translation
वे दोनों, देखते-देखते, सामने उस कामरूपिण राक्षस को देख बैठे; और सहसा आमने-सामने पड़कर, एक-दूसरे को भी देख लिया।
Word by Word
अपश्यताम्while (they) were not noticing
अपश्यताम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootअ-√पश् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ) षष्ठी-बहुवचन; ‘अपश्यताम्’ = ‘(तेषाम्) न पश्यताम्’ (while (they) were not seeing)
रक्षसम्the demon
रक्षसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
काम-रूपिणम्shape-shifting/at-will-formed
काम-रूपिणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रक्षसम्)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly/violently)
सन्निपातेनby a sudden attack/assault
सन्निपातेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसन्निपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphasis/only)
परस्परम्each other/mutually
परस्परम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (mutual adverb)