Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 106
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
दृष्ट्वोपायं ततः सो ऽथ शीघ्रकारी व्यवर्त्तयत् / कृत्वा रूपं वसुरुचेर्गन्धर्वस्य च गुह्यकः
Transliteration
dṛṣṭvopāyaṃ tataḥ so 'tha śīghrakārī vyavarttayat / kṛtvā rūpaṃ vasurucergandharvasya ca guhyakaḥ
Translation
उपाय देखकर वह शीघ्रकर्मी आगे बढ़ा। उस गुह्यक ने वसुरुचि नामक गन्धर्व का रूप धारण कर लिया।
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
उपायम्a means
उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/अनन्तरार्थक (from there/then)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक (then)
शीघ्रकारीquick-acting
शीघ्रकारी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशीघ्र + कारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (शीघ्रं करोति इति)
व्यवर्त्तयत्set in motion / brought about
व्यवर्त्तयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु) with causative (णिच्) + वि-उपसर्ग
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
रूपम्a form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
वसुरुचेःof Vasuruci
वसुरुचेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसुरुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
गन्धर्वस्यof a Gandharva
गन्धर्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
गुह्यकःthe Guhyaka (yaksha attendant)
गुह्यकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन