Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 56
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
कार्त्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेदिह धीमतः / वर्द्धन्ते विभवाश्शश्वद्धर्मश्चास्य विवर्द्धते
Transliteration
kārttavīryasya yo janma kathayediha dhīmataḥ / varddhante vibhavāśśaśvaddharmaścāsya vivarddhate
Translation
जो बुद्धिमान यहाँ कार्त्तवीर्य के जन्म का वर्णन करता है, उसके ऐश्वर्य सदा बढ़ते हैं और उसका धर्म भी निरन्तर बढ़ता है।
Word by Word
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
जन्मbirth, origin
जन्म:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
कथयेत्should narrate, should tell
कथयेत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इहhere, in this world
इह:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
धीमतःof the wise (person)
धीमतः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषण
वर्द्धन्तेincrease, grow
वर्द्धन्ते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
विभवाःprosperities, powers, riches
विभवाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
शश्वत्always, perpetually
शश्वत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अस्यof him, his
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
विवर्द्धतेincreases greatly, flourishes
विवर्द्धते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: वि-