Shloka 49
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तस्य पुत्रशतं त्वासीत्पञ्च तत्र महारथाः / कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो यशस्विनः
Transliteration
tasya putraśataṃ tvāsītpañca tatra mahārathāḥ / kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmātmāno yaśasvinaḥ
Translation
उसके सौ पुत्र थे; उनमें पाँच महारथी थे—अस्त्रविद्या में निपुण, बलवान, शूरवीर, धर्मात्मा और यशस्वी।
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्र-शतम्a hundred sons
पुत्र-शतम्:
कर्ता (Karta/Subject of आसीत्)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘of sons’ + ‘hundred’)
तुbut/indeed
तु:
निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (contrast/emphasis)
आसीत्there were/was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पञ्चfive
पञ्च:
संख्या-विशेषण (numeral determiner)
TypeNoun
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; प्रथमा (used as numeral), बहुवचनार्थे
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikarana/Place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
महा-रथाःgreat chariot-warriors
महा-रथाः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to पञ्च)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कृत-अस्त्राःtrained in weapons
कृत-अस्त्राः:
कर्ता-विशेषण (attribute of महा-रथाः)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु; क्त) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘कृतास्त्र’ = शस्त्रविद्यायां कृतप्रयत्नाः/प्रशिक्षिताः
बलिनःstrong
बलिनः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
शूराःheroic
शूराः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
धर्म-आत्मानःrighteous-souled
धर्म-आत्मानः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि (‘whose self is dharma’ = righteous)
यशस्विनःfamous/glorious
यशस्विनः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण