Next Verse

Shloka 1

Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे अष्टषष्टितमो ऽध्यायः // ६८// सूत उवाच यदोर्वंशं प्रवक्ष्यामि ज्येष्ठस्योत्तमतेजसः / विस्तरेणानुपूर्व्या च गदतो मे निबोधत

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde aṣṭaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ // 68// sūta uvāca yadorvaṃśaṃ pravakṣyāmi jyeṣṭhasyottamatejasaḥ / vistareṇānupūrvyā ca gadato me nibodhata

इस प्रकार श्रीब्रह्माण्ड महापुराण के वायुप्रोक्त मध्यमभाग के तृतीय उपोद्धातपाद में अड़सठवाँ अध्याय। सूतजी बोले— ज्येष्ठ, उत्तम तेजस्वी यदु के वंश का मैं विस्तार से और क्रमपूर्वक वर्णन करूँगा; तुम मेरे वचन को ध्यान से सुनो।

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotation/closure particle (इति-प्रयोग)
śrī-brahmāṇḍein the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī-brahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound: śrī + brahmāṇḍa (honorific + title)
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-purāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound: mahā + purāṇa
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu-prokta (प्रातिपदिक; कृदन्त from √vac)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; past passive participle (क्त) prokta ‘spoken’; compound: vāyu + prokta (agent in compound)
madhyama-bhāgein the middle section
madhyama-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyama-bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound: madhyama + bhāga
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; ordinal adjective agreeing with pāda
upoddhāta-pādein the introductory quarter/section
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta-pāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound: upoddhāta + pāda
aṣṭa-ṣaṣṭitamaḥsixty-eighth
aṣṭa-ṣaṣṭitamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa-ṣaṣṭitama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ordinal ‘sixty-eighth’; dvigu numeral base (aṣṭa + ṣaṣṭi) + tama
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
yadoḥof Yadu
yadoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyadu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
vaṃśamlineage
vaṃśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
pravakṣyāmiI shall narrate
pravakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormFuture (लृट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन)
jyeṣṭhasyaof the eldest
jyeṣṭhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjyeṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
uttama-tejasaḥof excellent splendor
uttama-tejasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama-tejas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; compound: uttama + tejas
vistareṇain detail
vistareṇa:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd/तृतीया), Singular used adverbially (क्रियाविशेषण-प्रयोग)
anupūrvyāin due order
anupūrvyā:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootanupūrvī (प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd/तृतीया), Singular used adverbially; feminine stem anupūrvī ‘in proper sequence’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
gadataḥof (me) speaking
gadataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√gad (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Genitive (6th/षष्ठी), Singular; ‘of (me) speaking’
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPronoun, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (enclitic)
nibodhataunderstand/learn
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√budh (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Plural (बहुवचन); parasmaipada