Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 26
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः / स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह
Transliteration
aśvamedhena rājānaṃ pāvanārthaṃ dvijottamāḥ / sa lohagandho vyanaśatta syāvabhṛthametya ha
Translation
श्रेष्ठ द्विजों ने राजा को पावन करने हेतु अश्वमेध यज्ञ कराया; लोहगन्धी अवभृथ-स्नान को प्राप्त होकर (तत्पश्चात) नष्ट हो गया।
Word by Word
अश्वमेधेनby the Aśvamedha sacrifice
अश्वमेधेन:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
राजानम्the king
राजानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पावन-अर्थम्for purification
पावन-अर्थम्:
प्रयोजन (purpose)
TypeNoun
Rootपावन-अर्थ (प्रातिपदिक; पावन + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थक (purpose)
द्विजोत्तमाःthe best of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमाः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लोहगन्धःLohagandha
लोहगन्धः:
कर्ता (apposition)
TypeNoun
Rootलोहगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
व्यनशत्perished/was destroyed
व्यनशत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्यावभृथम्the Syāvabhṛtha (final bath rite)
स्यावभृथम्:
गति/कर्म (goal/object with etya)
TypeNoun
Rootस्य-आवभृथ (प्रातिपदिक; स्य + आवभृथ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म/गत्यर्थ-लक्ष्य
एत्यhaving gone/after going
एत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
हindeed
ह:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)