Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
स यतिर्मोक्षमास्थाय ब्रह्मभूतो ऽभवन्मुनिः / तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः
Transliteration
sa yatirmokṣamāsthāya brahmabhūto 'bhavanmuniḥ / teṣāṃ madhye tu pañcānāṃ yayātiḥ pṛthivīpatiḥ
Translation
वह यति मोक्ष का आश्रय लेकर ब्रह्मस्वरूप मुनि हो गया। उन पाँचों के बीच ययाति पृथ्वी का अधिपति (राजा) था।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यतिःYati
यतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति सर्वनामस्य अपपद-सम्बन्ध
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving attained/resorted to
आस्थाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having resorted to/attained’
ब्रह्मभूतःbecome Brahman-like
ब्रह्मभूतः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्म-भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (ब्रह्म इव/ब्रह्मरूपेण भूतः)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; यतेः विशेषणार्थे (appositional)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
पञ्चानाम्of the five
पञ्चानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपञ्चन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; संख्या-शब्द
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पृथिवीपतिःlord of the earth (king)
पृथिवीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पतिः)