Shloka 87
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
रजिरुवाच अहं जेष्यामि भो दैत्या देवाञ्च्छ क्रपुरोगमान् / इन्द्रो भवामि धर्मात्मा ततो योत्स्ये रणाजिरे
Transliteration
rajiruvāca ahaṃ jeṣyāmi bho daityā devāñccha krapurogamān / indro bhavāmi dharmātmā tato yotsye raṇājire
Translation
रजि बोले—हे दैत्यों! मैं देवों को भी, उनके अग्रणी इन्द्र सहित, जीतूँगा। धर्मात्मा होकर मैं इन्द्र बनूँगा; फिर रणभूमि में युद्ध करूँगा।
Word by Word
रजिःRaji
रजिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरजि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
जेष्यामिwill conquer
जेष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
भोO!
भो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधन-अव्यय (vocative particle)
दैत्याO Daityas
दैत्या:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), बहुवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पुरोगमान्those who go in front/leaders
पुरोगमान्:
Karma (कर्म; apposition to देवाञ्)
TypeNoun
Rootपुरोगम (प्रातिपदिक; from पुरस् + √गम्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karma (कर्म; predicate nominative)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवामिI become / I shall be
भवामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (धर्मः आत्मा यस्य)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततस् (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then)
योत्स्येI will fight
योत्स्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रणस्य अजिरे)