Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 79
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
विक्रान्ता बलवन्तश्च सिहतुल्यपराक्रमाः / इत्येते काश्यपाः प्रोक्ता रजेरपि निबोधत
Transliteration
vikrāntā balavantaśca sihatulyaparākramāḥ / ityete kāśyapāḥ proktā rajerapi nibodhata
Translation
वे पराक्रमी, बलवान और सिंह के समान शौर्य वाले थे। इन्हें ‘काश्यप’ कहा गया है; अब रजे के विषय में भी सुनो।
Word by Word
विक्रान्ताःvaliant
विक्रान्ताः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + क्रम् (धातु) → विक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (adjective) काश्यपाः
बलवन्तःstrong
बलवन्तः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण काश्यपाः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सिंह-तुल्य-पराक्रमाःhaving valor like a lion
सिंह-तुल्य-पराक्रमाः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसिंह + तुल्य + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; कर्मधारय-समासः (descriptive): 'सिंहवत् तुल्यः पराक्रमः यस्य' (lion-like valor)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; सर्वनाम
काश्यपाःKāśyapas (descendants of Kaśyapa)
काश्यपाः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
प्रोक्ताःare said/called
प्रोक्ताः:
Karma (कर्म/Predicated as 'called')
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; कर्मणि प्रयोग (passive sense)
रजेःof Raji
रजेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरजि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive), एकवचन, पुंलिङ्ग
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Imperative action)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद