Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 98
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
गुणबुद्ध्या तु भगवान्वसिष्ठः कृतवांस्तपः / न तु सत्यव्रतो ऽबुध्यदुपांशुव्रतमस्य वै
Transliteration
guṇabuddhyā tu bhagavānvasiṣṭhaḥ kṛtavāṃstapaḥ / na tu satyavrato 'budhyadupāṃśuvratamasya vai
Translation
परम गुण-बुद्धि से भगवान वसिष्ठ ने तप किया; पर सत्यव्रत उनके उस उपांशु-व्रत को न समझ सका।
Word by Word
गुण-बुद्ध्याby (his) discerning intelligence of qualities
गुण-बुद्ध्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootगुण + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (determinative: ‘by/with discerning of qualities’)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतवान्performed; did
कृतवान्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्तवतुँ (कृदन्त)
Formक्तवतुँ-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
तपःausterity; penance
तपः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
सत्यव्रतःSatyavrata
सत्यव्रतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसत्यव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः
अबुध्यत्understood; realized
अबुध्यत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपदम् (abudhyata)
उपांशु-व्रतम्the silent vow
उपांशु-व्रतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootउपांशु + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘silent/whispered vow’)
अस्यof him; his
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)